Het Spaanse verleden van Breda

Als de Ronde van Spanje naar Breda komt, zal het niet de eerste keer zijn dat de Brabantse stad in aanraking komt met de Spanjaarden. De band tussen Breda en Spanje gaat namelijk al honderden jaren terug. Breda was in die tijd een belangrijke stad binnen de Spaanse Nederlanden, een positie die al ontstond in de tijd van de Bourgondiërs. Filips II heerste over de Spaanse Nederlanden en onder zijn bewind verslechterde de relatie tussen Spanje en de Nederlanden. Ons land kwam in opstand en Breda werd een speelbal in de Tachtigjarige oorlog. We nemen jullie mee naar twee bijzondere momenten uit deze tijd: de List met het Turfschip en het Beleg van Breda.

In 1590 slaagden de Staatse Troepen onder leiding van Prins Maurits van Oranje erin om de Spanjaarden op spectaculaire wijze te overrompelen. Door de ‘List met het Turfschip’, geïnspireerd op het Paard van Troje uit de Griekse mythologie, kon het leger ongezien de stad binnenkomen. Maurits werd geholpen door schipper Adriaen van Bergen uit Leur (tegenwoordig Etten-Leur). Deze schipper bracht regelmatig turf naar het Kasteel van Breda. Met zijn boot smokkelde het leger de stad binnen. 75 soldaten verstopten zich in het ruim en in de nacht van 3 op 4 maart voeren ze Breda binnen. Eenmaal binnen de omwalling, vielen de soldaten aan. De Spanjaarden, die totaal overdonderd waren door de verrassingsaanval, raakten de macht over Breda kwijt. Zo kwam de stad weer in Staatse handen.

Beleg van Breda

In 1625 kwam Breda opnieuw in Spaanse handen. Daar ging het Beleg van Breda aan vooraf. De Spanjaarden waren uit op wraak en wilden hun eer herstellen na de afgang tientallen jaren eerder. 11 maanden lang omsingelden zij de stad onder leiding van Ambrogio Spinola. Het was voor de Staatse troepen onmogelijk de stad te ontzetten. Breda gaf zich over, maar wel onder een aantal bijzondere voorwaarden. De overgave is vereeuwigd in het schilderij dat iedere Spanjaard kent: Las Lanzas (officieel La rendición de Breda) van Velazquez dat tegenwoordig in het Prado hangt. Justinus van Nassau, Gouverneur van Breda, regelde voor de Staatse troepen een eervolle aftocht. De soldaten verlieten onder trompetmuziek en wapperende vlaggen de stad. In 1637 werd Breda weer deel van de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden.

Spaanse sporen in Breda

Ook vandaag zijn er in Breda nog zichtbare sporen van de historische band met Spanje te vinden, zoals de kopieën van Las Lanzas in het stadhuis en het Stedelijk Museum Breda, het beeld van de turfschipper Adriaen van Bergen op het Stadserf en het hofhuis van de Héraugière, aanvoerder van de soldaten in het turfschip. Heel bijzonder is de rijke nalatenschap van graaf Hendrik III van Nassau, heer van Breda en zijn Spaanse vrouw Mencia de Mendoza. Hendrik III was de belangrijkste adviseur aan het hof van de Spaanse Keizer Karel V in Brussel. Samen met zijn vrouw bracht hij Breda tot ongekende bloei, totdat de Tachtigjarige Oorlog roet in het eten gooide. Stedelijk Museum Breda heeft over deze Hendrik en zijn tijd een tentoonstelling in voorbereiding (2021).

Categorieën
Breda

Founding partners van La Vuelta Holanda

Blijf op de hoogte!